Monthly Archives Listopad 2015

Wyobrażanie siebie działającego w pozytywnych sytuacjach życiowych

Zmienianie programu funkcjonowania własnej osobowości następuje przez wbudowywanie w obraz samego siebie określonych wyobrażeń i wzorów funkcjonowania oraz poprzez ich „blokowanie”.

czytaj dalej

Odlegle i bezpośrednie przyczyny natręctw i fobii

W niektórych przypadkach ustalenie przyczyny myśli natrętnych lub innych zjawisk anankastycznych nie stwarza trudności. Człowiek, w rodzinie którego kilka osób zmarło na raka, może przeżywać, ze zrozumiałych względów, natrętnie nasuwające się myśli, które dotyczą tej choroby. Zetknięcie się ponowne z przypadkiem zachorowania na raka wzbudza dawne obawy i utrudnia uwolnienie się od myśli wyzwalającej lęk. Podobnie i wzmianki w prasie dotyczące walki z rakiem, choć obiektywnie oceniając zawierają informacje budzące nadzieję na opanowanie tej choroby, bywają odbierane z niepokojem, przez samo zwrócenie uwagi na tę chorobę. W przytoczonym przykładzie geneza pojawiających się od czasu do czasu natrętnych myśli i obaw zdaje się być zrozumiała. Bliższa jednak analiza tego rodzaju i podobnych przypadków budzi wątpliwości i nasuwa szeregpytań.

czytaj dalej

Medytacja jako narzędzie rozwoju osobowości

Schwäbisch i Siems są przekonani, że medytacja jest skutecznym narzędziem zapewniającym rozwój własnej osobowości. Medytacja umożliwia zmiany stanów świadomości i nastawień do siebie i do świata. Umożliwia przełączenie się z aktywnego ofensywnego sposobu reagowania na bierną percepcję i przyzwalanie, na erupcję ukrytych i otamowanych sił tkwiących w człowieku. Działanie tych sił jest tamowane naszym aktywnym, ofensywnym nastawieniem, charakterystycznym dla człowieka Zachodu. Człowiek pełny powinien pozwalać także, aby „coś w nim działało” i przyjąć bierną postawę „obserwatora”, a nie manipulatora sobą. Wtedy stają się dostępne stłumione, ukryte siły osobowości.

czytaj dalej

Określenie sytuacji trudnej – kontynuacja

W definicji mowa jest również o czynnikach powodujących pozbawienie. Co innego bowiem zagrożenie – uwzględnione poprzednio – np. zajmowanej pozycji, dobrej opinii, zdrowia, życia, a sytuacja deprywacji, tj. właśnie pozbawienia, np. miłości, opieki, posiadania cenionego przedmiotu itd. Szereg sytuacji trudnych, to sytuacje tego rodzaju. Deprywacji emocjonalnej doświadcza np. dziecko przebywające z dala od rodziców w obcym nieżyczliwym środowisku.

czytaj dalej

Doświadczenia Fonberg

Zagadnienie ujawniania się u psów dawno nabytych reakcji obronnych pod wpływem nowych sytuacji konfliktowych było przedmiotem badań eksperymentalnych Fonberg (1963) Doświadczenia przeprowadzono na czterech psach, metodą odruchów warunkowych. U każdego z psów wytworzono odruchy warunkowe obronne II typu. Postępowanie to polegało na tym, że pies uczył się wykonywania określonego ruchu, np. podnosił prawą przednią łapę z chwilą zapalenia lampki i wówczas unikał drażnienia łapy prądem elektrycznym. Tak więcf pies zapobiegał działaniu bodźca bólowego: podniesienie określonej łapy (lub u innego psa – szczekanie) chroniło go przed bólem. Po utrwaleniu odruchów obronnych wywołano u psów nerwicę, postępując w sposób zbliżony dostosowanego przez Piętrową i Gantta w przypadkach omówionych powyżej. U wszystkich psów podczas trwania nerwicy występowały reakcje, obronne II typu, mimo że w tym okresie nie stosowano bodźców bólowych. Pies będąc w sytuacji konfliktowej, np. w związku ze zbyt trudnym zadaniem w kamerze doświadczalnej, podnosił „obronną” łapę lub wykonywał innączynność, która dawniej, w zupełnie innej sytuacji, zapobiegała działaniu bodźców bólowych. Obecnie jednak ruch ten ani nie zapobiegał pojawieniu się bodźców konfliktowych, ani nie przerywał ich działania, jak również nie ułatwiał wykonania trudnego zadania. Były to więc czynności ruchowe niedostosowane do sytuacji, a mimo to wielokrotnie wykonywane. Łatwo tu dostrzec elementy znane z opisu czynności natrętnych, nasilających się w sytuacjach trudnych.

czytaj dalej

Podział urazów psychicznych

Praktyczne to rozróżnienie ułatwia również charakterystykę urazowych sytuacji psychicznych. Można jednak mieć wątpliwości czy rzeczywiście każda sytuacja, która powoduje przykrą emocję, ale o nieznacznym nasileniu (jak w okolicznościach: „trochę się boję tej rozmowy z szefem, bo wygląda na to, że ma zły dzień”) należy nazywać sytuacją trudną do zniesienia. Brzmi to groźnie, prawie jak „sytuacja krańcowa”. Na dobrą sprawę należałoby więc wyróżniać sytuacje emocjonalne dość trudne, trudne i bardzo trudne. Idąc jednak za prostą wskazówką Lewickiego można przyjąć, że każda sytuacja wywołująca przykre emocje jest trudna do zniesienia, pamiętając jednak, że stopień tej trudności jest bardzo różny. A teraz wracając do charakterystyki urazowych sytuacji psychicznych wypadnie powtórzyć, że każda z nich jest sytuacją trudną do zniesienia, co oczywiście nie oznacza prawdziwości implikacji odwrotnej, bowiem tylko niektóre sytuacje trudne emocjonalnie są urazami psychicznymi.

czytaj dalej

Postawy człowieka psychicznie dojrzałego wobec innych

Według Combsa i Snygga, najważniejsze w dojrzałej osobowości jest to, aby obraz siebie człowieka był pozytywny, aby człowiek wierzył, że jest zdolny do walki z życiem, aby traktował siebie jako osobę, która jest równie wartościowa, jak inni ludzie, i aby czuł się równy z innymi.

czytaj dalej

Odmiany procesów desentyzacji

Morris podaje krótkie wzmianki o różnych modyfikacjach i wprowadzanych zmianach do procesu desentyzacji przez różnych praktyków. Możliwa jest technika desentyzacji stosowana in vivo, w realnych sytuacjach życiowych. Podopieczny ustala kilka sytuacji, w których odczuwa lęk, i stara się w nich przebywać. Przed znalezieniem się w określonej sytuacji nie robi on ćwiczeń rozluźniających, relaksowych, ale napotyka określoną sytuację w towarzystwie terapeuty. Uczuciami, które zamiast reakcji odprężenia mają występować na bodźce lękowe danej sytuacji jest dobre samopoczucie, pewność siebie oraz zaufanie do towarzyszącego terapeuty. Morris opisuje taki rodzaj desentyzacji dokonywany przez podopiecznego, który bał się jazdy windą. Wspólnie z terapeutą chodzili po mieście i najpierw razem, potem oddzielnie jeździli różnymi windami. Zaczynali od sytuacji najłatwiejszych, od wjazdu wspólnie na pierwsze piętro. Potem trudności stopniowo wzrastały. Seans zakończył się pozytywnie wtedy, kiedy podopieczny wjechał sam windą na najwyższe piętro wysokiego wieżowca, a terapeuta pozostał na ulicy.

czytaj dalej

Dobroczynne działanie przyjemnych wspomnień i wrażeń

Jednym z elementów techniki budowania pozytywnego obrazu siebie jest dostarczanie sobie przyjemnych bodźców w postaci przyjemnych wspomnień. Maltz podaje wiele przykładów dobroczynnego wpływu przyjemnych wrażeń i doznań na funkcjonowanie osobowości i organizmu człowieka.

czytaj dalej

Podatność od występowania natręctw

W pewnych przypadkach natręctwa łączą się z elementami myślenia magicznego, co przejawia się m. in. w liczeniu do określonej liczby przed wykonaniem jakiejś czynności, lub np. w noszeniu przy sobie pewnych przedmiotów-talizmanów, co bywa zwykle oceniane krytycznie jako śmieszne przyzwyczajenie, ale któremu człowiek noszący takie talizmany – ulega (por. rozdz. VIII Przesądy ludzi wykształconych).

czytaj dalej