Monthly Archives Grudzień 2015

Proces rozładowywania urazów i stresów

Schwäbisch i Siems opisują różne symptomy świadczące o procesie rozładowywania starych urazów i stresów. Objawem takim jest przeżywanie uczucia głębokiego osamotnienia, rozpaczy, depresji, przygnębienia, złości, wściekłości, gniewu, zawiści i innych negatywnych uczuć. Są to wszystko uczucia tłumione, które uzewnętrzniły się na skutek praktyk medytacyjnych.

czytaj dalej

Modele nerwicy lękowej u zwierząt

Pierwsze badania nad nerwicami doświadczalnymi zostały wykonane w pracowni Pawłowa w latach 1918 i 1921. Były to klasyczne’już dzisiaj doświadczenia przeprowadzone przez M. N. Jero- fiejewą i N. R. Szenger-Krestownikową (wg ,E.’ Fonberg, 1971, s. 13). Dopiero jednak badania późniejsze, a zwłaszcza M. K. Piętrowej (1935, 1945), wykazały, że w przebiegp flerwicy eksperymentalnej mogą ujawnić się dawniej wytworzone fobie.

czytaj dalej

Człowiek badany przez psychologa

Tego rodzaju trudności, tj. wykonywanie niełatwego zadania w warunkach presji czasowej, a nadto w sytuacji zawierającej element publicznej oceny i negatywnej krytyki, jest w życiu szkolnym zjawiskiem dość powszednim, co wcale nie znaczy, że obojętnym. Jednym z osiągnięć Tyszkowej jest szczegółowa analiza poruszonego tu zagadnienia przeprowadzona w oparciu o bogaty materiał eksperymentalny (por. następne strony) i przekonywające uzasadnienie poglądu, iż należy ograniczyć do „absolutnie niezbędnego minimum sytuacje narażające dzieci na wzmo- żonę poczucie zagrożenia osobistego”. Wyprzedzając omówienie dalszych eksperymentów już teraz warto zauważyć, że po całkowitym zakończeniu prac eksperymentalnych, o ich celu i niektórych wynikach informowano nie tylko rodziców – ale i badane dzieci. I to w sposób, który mógł tylko pomóc młodzieży w nabywaniu i utrwalaniu nawyków ułatwiających skuteczne działanie w sytuacjach trudnych.

czytaj dalej

Założenia Mority

Shoma Morita, psychiatra Uniwersytetu Jikei w Tokio, zbudował swoją teorię opierając się na założeniach filozofii buddyjskiej sekty Zen. Natomiast dążenia terapeutyczne dotyczą nerwicy zwanej shinkeishitsu. Jej opis zawiera obszerna monografia wydana w 1972 roku. Shinkeishitsu znaczy mniej więcej tyle co neurastenia, bądź zespół neurasteniczno-hipochondryczny. Z tym jednak, że angielski odpowiednik brzmi „nervosity” a nie „neurosis”, sugerując, iż shinkeishitsu jest jakością bliską temu, co w psychologii nazywane bywa wymiarem osobowości, a ściśle, biegunem jednego z jej wymiarów. Mam tu na myśli „neuroti- cisin” („neurotyczność”) w ujęciu H. J. Eysencka (por. s. 200).

czytaj dalej

Brak lub utratą idei nadartościowe

Idee nadwartościowe spełniają rolę mechanizmu obronnego osobowości. Z tego względu, i w tym aspekcie, zostały uwzględnione w rozdz. XIV (§ 2). Określono ję jako przekonania, które człowiek uważa za szczególnie ważne i z którymi jest silnie związany emocjonalnie. Istnienie idei nadwartościowej świadczy tym samym o posiadaniu nadrzędnego celu w życiu i dlatego idee nad- wartośćiowe również, a nawet przede wszystkim, należy rozpatrywać jako dominujące czynniki emocjonalno-motywacyjne.

czytaj dalej

Psychologiczne aspekty wiary człowieka

Nie można oczywiście traktować danych przedstawionych tu wyrywkowo jako reprezentatywnych dla społeczeństw cywilizowanych XX wieku, ale wypadnie też zgodzić się z J. Prokopiu- kiem (1970), że zjawiska okultyzmu i magii nie występują wyłącznie w krajach Europy Zachodniej i w USA: mają one również miejsce w Polsce (por. m. in. E. Frankowski, 1924: FI. Swienko, 1963). I faktu tego nie należy wstydliwie pomijać, lecz kontynuować badania nad jego genezą, fenomenologią i następstwami.

czytaj dalej

Przesąd, a uprzedzenie – kontynuacja

Tradycja ta sięga jeszcze starożytnej Babilonii, której mieszkańcy rozpoznawali siedem kierunków, siedem stref świata, siedem chorob i siedem demonów burzy (L. D. de Camp i C. C. de Camp, 1970, s. 247).

czytaj dalej

Typowe odmiany reakcji lękowych cz. III

Stosowanie różnych infantylnych form obrony przed lękiem, jakie stosuje człowiek dorosły, komplikuje jeszcze bardziej obraz reakcji i stanów lękowych. Prawie wszyscy badacze zajmujący się problematyką lęku opisują jego formę zwaną lękiem bliżej nie określonym, bezprzedmiotowym, nie związanym, lękliwym oczekiwaniem, nieokreślonym niepokojem itp.

czytaj dalej

Praca nad formowaniem własnego obrazu siebie

Z przedstawionych tu uwag dotyczących charakterystyk różnych właściwości obrazu siebie wynikają pewne sugestie dotyczące formowania pozytywnego obrazu siebie. Formowanie dojrzałego, pozytywnego obrazu siebie oznacza osłabienie, eliminowanie i usuwanie ze swojego mniemania o sobie niechęci i pogardy wobec siebie, stawiania sobie zbyt surowych wymagań, zniechęcających przygnębiających myśli. Formowanie dojrzałego obrazu siebie oznacza także korygowanie nadmiernych ambicji i kompulsywnegc dążenia do perfekcji, a także uwalnianie się od negatywnych uczuć, przygnębienia, zawiści, złości, rozczarowania, niewiary, utraty nadziei.

czytaj dalej

Myślenie magiczne w chorobach psychicznych

W chorobach psychicznych, a przede wszystkim w schizofrenii, stwierdza się dość często, pośród różnych zaburzeń procesów poznawczych, myślenie magiczne lub niektóre jego elementy. Myślenie magiczne znajduje m.in. wyraz w nieodróżnianiu znaku (słowa, symbolu) od tego co on reprezentuje. Zaciera się granica między światem otaczającym chorego a jego doznaniami. Omamy, treść marzeń sennych oraz prawidłowe spostrzeżenia mogą tworzyć wzajemnie przenikające się związki. Pojawia się zjawisko rzutowania własnych pragnień, obaw oraz przekonań wynikłych z treści urojeń, na świat zewnętrzny. Nic nie jest niemożliwe. Czyjaś myśl, według mniemania chorego, może zmienić istniejące przedmioty, ich właściwości. Chory słyszy głosy (doznając omamów) i twierdzi z przekonaniem, że wypowiada je osoba przebywająca w odległym kraju. Myśli zostają wykradane lub narzucane. Gestem, spojrzeniem można wpływać na innych, zaszkodzić im, zmienić bieg zdarzeń, sprowadzić nieszczęście. Chory czuje się niekiedy owładnięty wpływem tkwiącej w nim istoty lub oddziaływuje nań siła zewnętrzna. Jest jakby zaczarowany, lub sam, swoimi myślami, kieruje losem innych, rozpoznaje ich myśli. Elementy mitu, nadprzyrodzonych wpływów, symbolu, fantastycznych oddziaływań, współwystępowania sądów sprzecznych, tworzą złożony obraz myślenia magicznego.

czytaj dalej

STOSOWANIE RÓŻNE FORMY PSYCHICZNEJ I FIZYCZNEJ ASCEZY CZ. II

„Często więc się zdarza, że pracujemy dla zdobycia takich rzeczy, których posiadanie nic nam już nie daje, albo że długoletnia praca przygotowawcza rabuje nam niepostrzeżenie siły niezbędne do wykonania samego dzieła. Bywa np. nieraz, że nie potrafimy już skorzystać z bogactw zdobytych wielkim wysiłkiem i wśród mnóstwa niebezpieczeństw, czyli pracowaliśmy dla innych bywa też,’ że nie jesteśmy już w stanie pełnić urzędu, zdobytego wreszcie po wieloletnich zabiegach i staraniach te dobra przyszły dla nas za późno.” (Schopenhauer, 1970, s. 157).

czytaj dalej

Stan wzmożonej aktywizacji (pobudzenia)

W toku dalszych wywodów odróżnienie tych dwóch postaci odporności zostanie uwzględnione, ale termin odporność psychiczna będzie obejmował obie jej formy. A zatem odporność psychiczna — to zdolność do zorganizowanego i adekwatnego funkcjonowania mimo podniecenia emocjonalnego, lub stosunkowo mała reaktywność emocjonalna na zagrożenie, przeszkody i inne czynniki właściwe sytuacjom trudnym. Druga część określenia łatwo może wieść do nieporozumień i wymaga dodatkowych wyjaśnień. Jego treść prowokuje bowiem do wysunięcia zarzutu, że ludzi niewrażliwych, którzy w sytuacjach wywołujących zwykle pobudzenie emocjonalne pozostają niewzruszeni, uważa się, niesłusznie, za odpornych psychicznie.

czytaj dalej

Sceny lękowe podczas posiedzeń psychoterapeutycznych

Według Morrisa każdą scenę budzącą lęk trzeba sobie wyobrażać trzy albo cztery razy, z tym że pierwszy raz czas wyobrażania powinien trwać około dziesięciu sekund. W przeciętnym seansie terapii desentyzacji na jednym posiedzeniu przerabia się dwie do czterech scen. Między każdą kolejną prezentacją scen powinny być przerwy trwające około 15 sekund, w czasie których osoba poddawana psychoterapii rozluźnia się, odpręża, przywołuje stan wewnętrznego spokoju.

czytaj dalej

Destrukcyjne schematy poznawcze

Tytuł nawiązuje do rozdz. V, w którym sięgając jeszcze do koncepcji stereotypów Waltera Lippmanna, prześledzono krótko rolę schematów w procesie poznawania rzeczywistości. Badania J. Różyckiej, scharakteryzowane fragmentarycznie w tymże rozdziale, ukazały wymownie wpływ schematu starości — omówionego przykładowo — na zachowanie człowieka starzejącego się i na jego odporność psychiczną. Tak ten schemat poznawczy, jak i każdy inny, rzeczywistość zniekształca. Szereg faktów i zachodzące między nimi zależności sprowadza do obrazu, na którym utrwaliły się tylko pewne cechy, ale za to zarysowane bardzo wyraźnie (bo sztucznie zagęszczone), zrozumiałe, łatwe do uchwycenia i zapadające w pamięć. I nie tylko łatwe do zapamiętania, ale wiążące się często z emocją określonego znaku, np. z uczuciem lęku lub radości.

czytaj dalej