Badania nad człowiekiem w warunkach sytuacji stressowej

Porównanie rezultatów uzyskanych w grupie stressowej i kontrolnej wskazuje, iż w tej ostatniej były one zawsze wyższe. A zatem lęk nie sprzyjał osiąganiu dobrych wyników. Jest to jednak wniosek bardzo ogólnikowy i wstępny zarazem. Kocowski mianowicie starał się określić poziom lęku u poszczególnych osób stosując 10-stopniową skalę jego nasilenia. Otóż okazało się, że przy nieznacznym lęku badani rozwiązywali dwa razy więcej zadań niż przy lęku wysokim, a więc lęk nieznaczny był najkorzystniejszy, natomiast najniższy poziom lęku nie zbiegał się już z najlepszymi rezultatami. Z kolei zauważono, że silny lęk niewiele co obniżał rezultaty w zadaniach łatwych, natomiast bardzo wyraźnie w zadaniach trudnych, co zgodne jest m. in. z obserwacjami K. W. Spence’a i in. Większość badanych, jak wiadomo, uzyskała najlepsze rezultaty przy niskim poziomie lęku. A jednak dla dość licznej grupy, tj. obejmującej ok. 25°/o ogółu badanych, stosunkowo wysoki poziom lęku okazał, się poziomem optymalnym.

J. Reykowski był inicjatorem szeregu badań nad zachowaniem człowieka w warunkach sytuacji stressowej. Badania te, wykonane do 1967 roku, zostały zrelacjonowane w „Eksperymentalnej psychologii emocji” tegoż autora, natomiast w osobnej wcześniejszej publikacji Reykowski (1966) przedstawił przebieg i wyniki obszernych badań własnych. Objęły one grupę 55 słuchaczy szkoły oficerskiej MO. Dołożono starań, aby sytuacja, w jakiej’ był postawiony każdy z badanych, zbliżała się jak najbardziej do realnej sytuacji trudnej. Mimo to jednak nie ukrywano faktu, iż zadania były specjalnie aranżowane. Nakładały one na badanego obowiązek szybkiego i sprawnego wykonania szeregu czynności, których rodzaj i kolejność zależały od informacji wstępnych oraz dalszych napływających już w toku akcji. Każdy ze słuchaczy, w okresie badania, pełnił funkcję oficera dyżurne- go. Otrzymywał on informację, np. o dokonaniu napadu z bronią w ręku na pracownika poczty w pobliskiej, miejscowości, i przystępował niezwłocznie do działania. Czynnikiem wzmagającym trudność sytuacji była stała obserwacja prowadzona przez zwierzchników i osoby prowadzące badanie. Inne źródło trudności stanowił układ zadania i przebieg jego kolejnych faz. Badany był kilkakrotnie stawiany wobec sytuacji, która całkowicie udaremniała jego plany, co zmuszało do szybkiego porzucenia pierwotnej koncepcji i szukania rozwiązań na innej, dostępnej drodze. Krytyczne uwagi wykładowcy stanowiły dodatkowy czynnik stressowy.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>