Cechy człowieka lękliwego

Cattell wylicza ponad dwadzieścia różnych schematów reagowania składających się na stan lękowy. Oto typowe cechy człowieka lękliwego:

– niespokojny, nerwowy

– czuje się osamotniony

– chciałby rzucić wszystko, co go otacza, i wynieść się gdzieś

– przeżywa ciągłe zmartwienia

– zachowuje się niekiedy głupio, niezdarnie,

– wykonuje nerwowe ruchy, np. nerwowo stole

– czuje się przygnębiony i upadły na duchu

– jest podniecony

– przeżywa głupie bezpodstawne lęki

– jest nastawiony do wszystkiego fatalistycznie

– nie ma do siebie zaufania

– jest poirytowany

– wali mu głośno serce, kiedy jest poirytowany

– nie może się skupić

– marzy na jawie

– czuje się „napięty”

– czuje się tak, jakby miał się za chwilę rozpłakać

– ma szybkie tętno

– łatwo staje się zakłopotany i skrępowany

– miewa zimne dreszcze bez powodu

– przeżywa zmienne nastroje

– łatwo wpada w krańcowe uczucia, np. z miłości

– nie może się skupić

– łatwo się męczy (Cattell, 1966, s. 36 – 40).

Zdaniem Cattella, lękliwość jest zdeterminowana bardziej temperamentem niż czynnikami kulturowymi, chociaż czynniki kulturowo-spo- łeczne odgrywają istotną rolę. Cattell przytacza eksperymentalne badania, z których wynika, że ludzie o niższym statusie ekonomicznym są bardziej lękliwi niż ludzie o wyższym statusie ekonomicznym.

Według Cattella, reakcji lękowych dziecko się uczy. Cattell formułuje coś w rodzaju określonej prawidłowości uczenia się reakcji lękowych. Lęk, według Cattella, zdaje się być funkcją napięcia popędów, stopnia ich deprywacji oraz stopnia niepewności zaspokojenia silnych popędów w przyszłości, zwłaszcza popędów seksualnych i narcyzmu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>