Człowiek z depresją

Racjonalno-emocyjną terapię można też stosować z powodzeniem do przeciwdziałania stanom depresyjnym. Znawca problemu depresji Beck jest zdania, że jednymi z najważniejszych grup symptomów depresji są trzy grupy przekonań i wyobrażeń o sobie i świecie: negatywny obraz siebie, negatywny obraz świata, negatywny obraz własnej przyszłości.

Cierpiący na depresję człowiek ma obraz siebie jako kogoś mniej wartościowego od innych, jako człowieka pozbawionego wartości, pełnego różnych defektów fizycznych, psychicznych i moralnych, które budzą w innych wstręt i pogardę.

Obraz świata człowieka depresyjnego jawi się mu jako system zapór i przeszkód, przez które nie można przebrnąć. Świat jawi się jako groźny i nieprzyjazny, hamujący aspiracje i działania człowieka, uniemożliwiający realizację jego celów życiowych.

Przyszłość przedstawia się czarno, jako cały szereg oczekiwań i trudności, którym nie można będzie sprostać. Pacjent depresyjny jest przekonany, że znajduje się w jakiejś beznadziejnej sytuacji, i że sytuacja taka będzie trwać zawsze.

Symptomom tym towarzyszą inne objawy, takie np. jak smutek, poczucie osamotnienia, brak napędu do działania, unikanie wszelkiej aktywności, brak apetytu, zaburzenia snu, obniżenie potencji płciowej, przeżywanie lęku i niepokoju, przeżywanie wstrętu do wykonywania określonych czynności.

Zdaniem Becka owa „triada poznawcza” występująca w depresji: negatywny obraz siebie, negatywny obraz świata i negatywny obraz własnej przyszłości, jest obrazem prymitywnego myślenia wczesnodziecięce- go, w którym zbyt wiele jest nadmiernych uogólnień i przeceniania pewnych wartości.

Atakując irracjonalny-system przekonań człowieka depresyjnego, odcinamy negatywne emocje i inne reakcje z nim związane: przygnębienie, zniećhęcenie, brak napędu do działania, psychiczną bezwładność.

Technika postępowania jest podobna jak przy postępowaniu w innych trudnościach przystosowania: wskazuje się na nielogiczność takich przekonań, ich niezgodność z doświadczeniem, sprowadza do absurdu konsekwencje takiego myślenia o sobie i świecie, aplikuje się optymistyczną filozofię życia (Beck, Shaw, 1979, s. 86 – 97).

Łączenie terapii racjonalno-emocyjnej z innymi technikami psychoterapeutycznymi

Zwolennicy terapii racjonalno-emocyjnej łączą często jej zabiegi z zabiegami należącymi do innych technik terapeutycznych. Dzieje się tak, przy np. walce z lękiem, przy wzmacnianiu pewności siebie, przy przeciwdziałaniu stanom depresyjnym.

Di Giuseppe i Miller analizują takie poczynania i oceniają ich skuteczność. Okazuje się, że dobre wyniki daje przy pracy nad poprawianiem pewności siebie łączenie terapii racjonalno-emocyjnej z naśladowa niem modelowego zachowania i z praktycznymi treningami „zachowania pewnego siebie” w realnym życiu.

Korzystne jest łączenie racjonalno-emocyjnej terapii z bibhoterapią przy zwalczaniu lęków. Okazuje się, że z terapii takiej odnoszą większe korzyści osoby o nastawieniu introwertywnym. Przy porównywaniu skuteczności oddziaływania racjonalno-emocyjnej terapii i terapii behawioralnej desentyzacji lepsze wyniki daje terapia racjonalno-emocyjna, jeżeli idzie o zwalczanie lęków bliżej nie określonych, lęków nie związanych z określonymi przedmiotami, obiektami i sytuacjami. Natomiast w redukcji lęków przed określonymi konkretnymi obiektami lepsze wyniki osiąga się przy stosowaniu techniki desentyzacji.

W zwalczaniu lęków przed określonymi sytuacjami społecznymi, np. lęków przed publicznym przemawianiem, terapia racjonalno-emocyjna daje dobre wyniki, jeżeli skutecznie zaatakuje się system irracjonalnych przekonań dotyczących ludzi i sytuacji, których pacjenci się lękają.

Terapię racjonalno-emocyjną można także wykorzystywać dla działań profilaktycznych. Di Giuseppe i Miller podają wzmiankę o dobrych wynikach pracy nad ,,lepszym przystosowaniem emocjonalnym” grupy studentów, której uczestnicy spotykali się na 75-minutowych posiedzeniach terapeutycznych przez 15 tygodni 2 razy w tygodniu. Grupa ta po zbadaniu specjalnymi testami była lepiej przystosowana emocjonalnie niż grupa kontrolna.

Terapia racjonalno-emocyjna daje najlepsze wyniki u osób inteligentnych, z wyższym wykształceniem, reprezentujących wyższy niż przeciętnie status społeczny. Wymaga ona bowiem umiejętności analizy własnych przekonań i zdolności dyskursywnego myślenia i zdobycia się na pewien „filozoficzny” dystans w stosunku do własnej osoby i własnego światopoglądu (Di Giuseppe, Miller, 1979, s. 37 – 58). Przejdźmy teraz do najbardziej nas interesującego problemu: w jaki sposób można wykorzystywać racjonalno-emocyjną terapię do uprawiania autopsychoterapii.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>