Dojrzałość osobowości

Wiadomo skądinąd, że stosunkowo dobrze znoszą niepowodzenia osoby o średniej sile dążeń (I. Heszen, 1968). Decyduje tu jednak nie tylko siła dążenia (i stosunek aspiracji do możliwości), ale i to, jaki rodzaj regulacji osobowości przeważa. A mianowicie, czy regulacja egocentryczna czy też prospołeczna. Człowiek, który w życiu kieruje się przede wszystkim pragnieniem zabezpieczenia stanu posiadania lub rozszerzenia „strefy wpływów”, porażkę przeżywa jako zagrożenie własnej osoby, co łatwo prowadzi do nadmiernego pobudzenia dezorganizującego działanie. Przewaga regulacji prospołecznej sprzyja odporności psychicznej (jak również względna zgodność oceny siebie samego z oceną innych). Dzieje się tak dlatego, że postawa prospołeczna prowadzi na ogół do ześrodkowania wysiłków na zadaniu, a nie na ewentualnych osobistych porażkach lub sukcesach. W podanym przykładzie, druga z osób uważała za sprawę mało istotną „jak wypadnie” i czy jej angielski się spodoba, była nastawiona na zadanie, na wymianę poglądów w ważnej sprawie. Taki stosunek do trudności ułatwia kontrolę emocji i częściowo zapobiega nadmiernemu narastaniu pobudzenia.

Dojrzałość osobowości wyraża się m. in. jej zwartością, podpo– rządkowaniem dążeń ubocznych dążeniu wiodącemu i zdolnością powściągania emocji. Wszystkie te cechy umożliwiają zorganizowane i sprawne funkcjonowanie w warunkach sytuacji trudnej. 1 przeciwnie, jednym z przejawów niedojrzałości osobowości jest niska odporność psychiczna.

Nawyki reagowania na trudności należą do wieloczynnikowego podłoża odporności psychicznej. Rzecz w tym, aby były to nawyki korzystne, np. plastycznej zmiany taktyki działania w razie niepowodzenia lub wracania do nierozwiązanych zadań a nie do ucieczki przed nimi. Nawyki te, jak i inne, są tym silniejsze, im wcześniej zostały nawiązane, a więc zwłaszcza w dzieciństwie, a w każdym, razie w okresie dojrzewania osobowości. Z tym jednak, że okres dochodzenia do dojrzałości emocjonalnej trwa czas bliżej nieokreślony. Nie wystarczy ukończyć 18 rok życia, żeby zyskać dojrzałość emocjonalną, choć tak bywa. A mężczyźni, jak skłonne są sądzić kobiety, w ogóle niezbyt często osiągają pełnię dojrzałości emocjonalnej. Jest w7 tym niewątpliwie dużo przesady, ale zdaje się, że istotnie kobiety częściej od mężczyzn dostarczają przykładów wcześnie osiągniętej dojrzałości emocjonalnej i związanej z nią zdolności wytrwałego pokonywania trudności.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>