„Dziecko” jako element struktury osobowości cz. II

Oddziaływanie wczesnego dzieciństwa na teraźniejszość, oddziaływanie „Dziecka” na zachowania dorosłego człowieka polega na tym, że na określoną sytuację życiową reagujemy nieproporcjonalnie do bodźca – ale tak, jak na podobną kiedyś reagowało dziecko. Ujawnianie- skrajnej niecierpliwości, przeżywanie po drobnym niepowodzeniu wściekłości lub przygnębienia, odmawianie sobie wszelkich wartości po jakimś niepowodzeniu, odczuwanie depresji po jakimś rozstaniu – wszystko te mogą być przykłady zachowań dziecięcych tkwiących w naszej osobowości. Wiele codziennych zdarzeń, pisze Harris, może „odtworzyć ponownie sytuację podobną jak w dzieciństwie i spowodować przeżycie takich samych emocji, jakie odczuwało się wtedy. Często znajdujemy się w sytuacjach, w których stajemy wobec alternatywy niemożliwej de rozstrzygnięcia lub jesteśmy zapędzeni w kozi róg rzeczywiście bądź też tak tylko widzimy sytuację, w której się znaleźliśmy. Wszystko te «bije» w Dziecko i powoduje ponowne odegranie pierwotnego uczucia frustracji, odrzucenia lub opuszczenia. Na nowo przeżywamy jakby późniejszą wersję depresji, której kiedyś doznawaliśmy jako małe dziecko. Dlatego też, jeśli dana osoba znalazła się w kleszczach własnych uczuć lub gdy gniew wziął górę u niej nad rozsądkiem, mówimy, że Dziecko- przejęło władzę lub że Dziecko wydaje rozkazy” (Harris, 1979, s. 41 – 42).

Harris podkreśla, że każde dziecko przeżywa w kilku pierwszych latach życia także wiele pozytywnych emocji: radości manipulowania przedmiotami, przyjemności jedzenia, snu, głaskania i przytulania przez matkę, radości odkrywania nowych rzeczy, zdobywania nowych doświad czeń, zaspokajania ciekawości. Te pozytywne przeżycia i te pozytywne «emocje sprawiają, że w obrazie siebie dziecka powstają także takie cechy jak aprobata siebie, zaufanie db siebie, przekonanie o własnej wartości. Zbiór tych pozytywnych właściwości obrazu siebie nazywa Harris poczuciem dziecka, że JEST ONO OK.

Nie wszystkie dziecięce tendencje reagowania tkwiące w człowieku dorosłym są szkodliwe dla sprawnego działania i godne potępienia. Dziecko tkwiące w dorosłym posiada też wiele właściwości pozytywnych, które należałoby w sobie pielęgnować. Należy tu wrażliwość, ciekawość, spontaniczność reagowania, radość towarzysząca zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych.

Mimo jednak wielu pozytywnych zdarzeń w życiu dziecka i mimo wielu pozytywnych uczuć, jakie ono przeżywa, u większości dzieci biorą górę frustracje, przykrości, negatywne emocje i formują /ujemny obraz dziecka, który wyraża się w samoocenie, że nie jest się w porządku, że nie jest się OK (Harris, 1979, s. 42 – 43).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>