Hipoteza stłumionych dążeń

Interpretacja ta budzi wątpliwości, bo jak sprawdzić czy tak było istotnie, a nawtt jeżeli uda się stwierdzić, że rzeczywiście człowiek ten doznał w dzieciństwie opisanych powyżej przeżyć lękowych, tcc czy tp już wystarcza do uznania hipotezy przyjmującej istnienie stłumionych dążeń, które mają determinować treść powstałych znacznie później reakcji nerwicowych? Wątpliwości te mogłyby tylko wzrosnąć, gdyby powyższe ujęcie, .zbyt upraszczające oinawianą koncepcję psychoanalityczną, zostało uzupełnione opisem roli kompleksów, traktowanych jako przejar wy faz rozwojowych dziecięcej libido, a również jako nośniki „energii psychicznej” i zasadniczy czynnik patogenetyczny nerwic. Nic więc dziwnego, że w stosunku do psychoanalizy Z. Freuda, a po części również i wobec kierunków późniejszych, podnoszono poważny zarzut nieścisłości aparatu pojęciowego, dowolności interpretacji poszczególnych przypadków oraz niemożności weryfikacji wysuwanych hipotez w drodze badań eksperymentalnych (C. Thompson, 1965: J. A. C. Brown, 1967: H. K. Wells, 1968: por. również W. Jedlicki, 1961: J. Reykowski, 1962: M. Jarosz, 1962). Zarzuty te były w znacznej mierze uzasadnione, jak również często podnoszony zarzut o przecenianiu roli nerwico- rodnej urazów seksualnych i kompleksów, który odnosi się głównie do psychoanalizy ortodoksyjnej z jej wczesnego okresu (por. m.in. J. H. Masserman, 1946, s. 95). Mimo to jednak – i tu należy podkreślić wybitną zasługę Freuda, który prawidłowość tę potrafił dostrzec i opisać – koncepcja o wpływie dawnych przeżyć urazowych na treść późniejszych reakcji, w tym właśnie, ostrożnym sformułowaniu (nie obciążona fikcjami psychoanalitycznymi), utrzymała się do dzisiaj. Co więcej, stało się tak w znacznej mierze dlatego, że hipoteza ta znalazła, w sposób dość niespodziewany, poważne oparcie w wynikach eksperymentalnych badań neurofizjologicznych zapoczątkowanych przez I. P. Pawłowa i jego szkołę. Pawłów, którego uzasadniony sceptycyzm wobec mało precyzyjnych koncepcji psychologicznych jest dobrze znany, był zarazem tym, który doprowadził pośrednio do pogłębienia niektórych, zdawałoby się wątpliwych, a na pewno trudnych do sprawdzenia, koncepcji psychoanalitycznych. Jak wiadomo – i o czym wspomniano marginesowo na s. 73 – Pawłów i jego uczniowie potrafili wytworzyć modele nerwic u zwierząt i eksperymentalnie dowieść możliwości wpływu dawnych przeżyć urazowych na treść znacznie późniejszych reakcji wywołanych już bezpośrednio innymi czynnikami. Poniżej przedstawiono krótko przebieg i wyniki niektórych tego rodzaju eksperymentów przeprowadzonych przez badaczy rosyjskich, amerykańskich i polskich.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>