Obserwacja zachowania podopiecznego w czasie psychoterapii

Może się zdarzyć, że podopieczny nie odczuwa lęku w czasie wyobrażania sobie pierwszej czy drugiej sceny. Powodem może być to, że nie potrafi sobie wyraźnie wyobrazić sceny lękowej. Jeżeli ma to miejsce, to zachęca się podopiecznego do bardziej wyraźnego wyobrażania sobie określonej sceny. Jeżeli dalej nie odczuwa lęku, nie należy nic robić, ale przeanalizować jeszcze raz hierarchię i znaleźć ewentualną przyczynę braku reakcji lękowej.

Może też zdarzać się, że podopieczny ociąga się z zasygnalizowaniem terapeucie swojej reakcji lękowej lub nawet że trochę kamufluje taką reakcję wobec siebie. Morris zaleca w związku z tym, aby terapeuta pilnie przestrzegał, żeby nie okazywać poruszenia, złości, niezadowolenia, kiedy podopieczny ujawnia reakcje lękowe, jak również nie ujawniać radości, zadowolenia, kiedy reakcja lęku już się nie pojawia. Chodzi o to, aby zachowania terapeuty nie były rodzajem „kary” czy „nagrody” dla ćwiczącego.

Podopieczny może osiągnąć powodzenie przy określonej scenie, a nie osiągnąć powodzenia przy scenie następnej. Zdarza się to wtedy, kiedy jest zbyt odległy dystans między jedną sceną lękową a następną. To znaczy ta następna scena wyzwala dużo silniejsze lęki, niż to ma wynikać z kolejności hierarchii. Jak wiadomo, reakcja odprężenia może „znieść” lęki niezbyt wielkie, o określonej sile. Następna sytuacja wyzwala lęk zbyt duży, nie da się on znieść reakcją relaksu. Trzeba wtedy wprowadzić do hierarchii scen dodatkowe sceny – ogniwa pośrednie.

Terapeuta powinien obserwować zachowanie podopiecznego w czasie psychoterapii. Szczególnie pilnie musi zwracać uwagę na symptomy lęku. Typowymi symptomami lęku występującymi w tych seansach jest przeciągłe ziewanie, niespokojne poruszanie się na leżance czy fotelu, tak jakby człowiek nie mógł sobie znaleźć miejsca, szybkie ruchy powiek, niekontrolowane mówienie przy zamkniętych oczach (Morris, 1977, s. 278 – 285).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>