Oswajanie się z niebezpieczeństwem w myśli i w wyobraźni

Oswajanie się z niebezpieczeństwem w myśli, wyobrażanie sobie sytuacji i zdarzeń niebezpiecznych jest starą techniką zwalczania lęku stosowaną już przez starożytnych filozofów i stosowaną współcześnie przez psychiatrów i psychologów w ramach psychoterapii. Przedstawiamy tu kilka rad dotyczących zwalczania lęku, jakie dawał Seneka swojemu przyjacielowi Lucyliuszowi. Rady te polegały głównie na ograniczaniu własnych pragnień i pożądań, na oswajaniu się w myśli z niebezpieczeństwem, które może go spotkać, i na pomniejszaniu wagi tego, czego ludzie najbardziej się boją. Seneka zachęca do pomniejszania wagi bogactwa, zaszczytów władzy, powodzenia, a nawet życia, jeżeli miałyby one być skażone ciągłym niepokojem i robieniem tego, co niegodziwe.

,,(…) częściej trapimy się urojeniem aniżeli czymś rzeczywistym (…) Radzę ci tylko, byś nie czuł się nieszczęśliwym przedwcześnie. Wszak to, czego przeraziłeś się jako wiszącej nad twą głową groźby, może nie nastąpi nigdy, a przynajmniej nie nastąpiło dotychczas. Niektóre rzeczy przeto niepokoją nas bardziej, niż powinny, niektóre dręczą wcześniej, niż powinny, niektóre wreszcie nękają, choć wcale nie powinny. Albo więc powiększamy swe zmartwienia, albo sztucznie je sobie stwarzamy, albo też zaczynamy martwić się przed czasem” (Seneka, 1961, s. 41).

,,(…) Stosownie do rad wybitnych mężów postanowiłem doradzić i tobie, byś oznaczył kilka dni, w których – zadowalając się bardzo niewielką ilością jak najprostszego pożywienia tudzież grubą szorstką odzieżą – zadawałbyś sobie pytanie: czyżby to było to, czegośmy się tak obawiali? Niechaj umysł nasz gotuje się do przeciwności właśnie w czasie zupełnie wolnym od trosk i niechaj uodparnia się na ciosy zmiennej fortuny, w okresie kiedy doznaje jej dobrodziejstw” (Seneka, 1961, s. 63).

,,(…) Jeśli chcesz pozbyć się wszelkiego niepokoju, wystaw sobie, że to, do czego żywisz obawę, iż może się zdarzyć, zdarzy się w każdym razie i – jakiekolwiek byłoby to utrapienie – przymierzaj je do siebie, oceniając zarazem swój strach: na pewno pojmiesz, że to, co wzbudza twój lęk, jest albo czymś nieznacznym, albo krótkotrwałym (…) Gdybyś został przez sąd uznany za winnego, czy może cię spotkać wyrok gorszy niż zsyłający na wygnanie lub wtrącający do więzienia? Czy można obawiać się czegoś więcej niż spalenie żywcem lub ścięcie? Wszystko to przedstaw sobie kolejno i przywołaj na pamięć ludzi, którzy tym wzgardzili” (Seneka, 1961, s. 86 – 87).

,,(…) Mędrzec przyzwyczaja się do czekających go w przyszłości nieszczęść i to, co inni czynią łatwiejszym dla siebie przez długie znoszenie, on łagodzi przez długie rozmyślania” (Seneka, 1961, s. 309).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>