Rady autopsychoterapeutyczne filozofów

Psychologia stała się nauką doświadczalną bardzo niedawno, od końca XIX wieku, ale problemy życia psychicznego człowieka były krytycznie rozważane i analizowane już ponad dwa i pół tysiąca lat. Tym, czym dzisiaj zajmuje się higiena psychiczna, psychoterapia, zajmowali się także filozofowie, zwłaszcza ze szkół stoickich i epikurejskich. Filozofowie stawiali pierwsze pytania i dawali pierwsze odpowiedzi na to, jak zdobyć i utrzymać wewnętrzny spokój i pogodę ducha, jak walczyć z przeciwnościami losu, zachowywać własną godność i wewnętrzną niezależność, w czym szukać sensu życia, jak walczyć z własnym niepokojem, w jaki sposób usprawnić własne myślenie i lepiej poznawać świat i ludzi.

czytaj dalej

Wypowiedzi filozofów i moralistów

NASZE MNIEMANIA O SOBIE, SĄDY O LUDZIACH I SWIECIE SĄ GŁÓWNYM POWODEM NASZYCH PSYCHICZNYCH TRUDNOŚCI I KŁOPOTÓW.

„Jeżeli cię trapi coś zewnętrznego, to nie to ci dolega, ale twój własny sąd o tym. A ten zmienić – już jest w twej mocy. Jeżeli ci zaś przykrość sprawia jeden ze stanów twego własnego usposobienia, to któż ci wzbrania myśl twą sprostować?” (Marek Aureliusz, 1948, s. 164- 165).

czytaj dalej

Umiejętność spojrzenia na siebie z dystansu

W rozdziale tym przedstawiłem kilkanaście różnych „rad” mających charakter autopsychoterapeutyczny, jakie można wyczytać w pismach filozofów z różnych epok. Nie jest to lista kompletna ani wyczerpująca. Każdy, kto zachęcony tymi wskazaniami sięgnie po oryginalną książkę jakiegoś filozofa zajmującego się problematyką życia psychicznego człowieka, znajdzie inne wskazania równie pożyteczne dla szeroko rozumianej własnej higieny psychicznej.

czytaj dalej

ŻYCIE TERAŹNIEJSZOŚCIĄ

„Wielu bezużytecznie spędziło całe swe życie na gromadzeniu środków do dalszego życia? Przejrzyj poszczególnych ludzi, przypatrz się wszystkim w ogólności: życie każdego z nich ma na widoku dzień jutrzejszy. Pytasz, co w tym jest złego. Nieskończenie wiele. Bo nie żyją oni, lecz wciąż żyć mają. Wszystko odkładają. Choćbyśmy nawet usiłowali robić inaczej, życie i tak prześcignęłoby nas. Teraz zaś, gdy się ociągamy, przemija niby życie cudze: każdego dnia przygasa, a ostatniego dnia kończy się.” (Seneka, 1961, s. 151).

czytaj dalej

„Dorosły” jako element struktury osobowości cz. II

Analiza transakcyjna w ujęciu Harrisa (analizę transakcyjną można najogólniej określić jako analizę wzajemnych interakcji ludzi z ludźmi i ludzi ze światem zewnętrznym) zmierza do tego, aby tak korygować myślenie, odczuwanie i działanie człowieka, aby w stosunkach z ludźmi, z rzeczywistością i w stosunku do siebie samego dochodził do głosu jego DOROSŁY, aby nie dać zdominować się DZIECKU i RODZICOWI.

czytaj dalej

Wyobrażanie sobie lękowych sytuacji

W ten sposób szukając coraz „groźniejszych” dla siebie sytuacji, napotykałby ciągle względnie umiarkowany lęk, który mógłby skutecznie zwalczać metodą relaksacji. Ponieważ trudno stosować reakcje relaksacji „in vivo”, w sytuacjach życia codziennego, Wolpe wprowadził bodźce lękowe, jakimi jest WYOBRAŻANIE SOBIE lękowych sytuacji.

czytaj dalej

Silne pragnienie, żeby być takim, jak to sobie wyobrażamy

Możemy wyobrażać sobie też różne optymalne i wzorcowo wykonywane ruchy i schematy naszego reagowania. Np. wyobrażać sobie optymalnie wykonywane jakieś ćwiczenie gimnastyczne. Wyobrażenie to, wywoływane w czasie relaksu, działa podobnie jak nakazy sugestii poddawane w czasie snu hipnotycznego. Wyobrażenia te działają bez udziału naszej świadomości na ośrodki sterujące naszym działaniem, motoryką, reakcjami emocjonalnymi, pracą myślenia, pamięci, uwagi, pracą gruczołów dokrewnych.

czytaj dalej

Mechanizm działania terapii implozywnej

Mechanizm działania terapii implozywnej nie jest dotychczas jednoznacznie wyjaśniony. Nie wiadomo dokładnie, dlaczego przeżywanie silnych lęków przed określonym obiektem uwalnia od lęku przed tym lub podobnym obiektem. W terapii implozywnej zachodzi ciekawe zjawisko, że przeżycie silnego lęku przed obiektem ,.trochę” podobnym do oryginalnego zmniejsza lęk przed obiektem oryginalnym. Bywają wypadki, że podobieństwo sytuacji wyobrażanej do oryginalnej jest niewielkie, a lęk przed oryginalną, budzącą grozę sytuacją wyraźnie zmniejsza się.

czytaj dalej

Techniki implozywne

Smith i współautorzy określają technikę terapii implozywnej jako akcję, w której organizm człowieka lub zwierzęcia wystawia się na działanie intensywnych bodźców, wywołujących silny lęk, w Wyniku czego następuje zmniejszenie siły reakcji lękowych na podobne do eksponowanych bodźców.

czytaj dalej

Warunki do spełnienia przy autosugestii i treningach relaksacyjnych

Treningi relaksacyjne i autosugestia wymagają tak jak! wszystkie sposoby pracy nad rozwojem własnej osobowości spełnienia kilka warunków, po to aby można było z nich odnieść praktyczną korzyść w codziennym życiu.

czytaj dalej

Stosowanie autosugestii

Praktyczne stosowanie autosugestii dla formowania obrazu siebie wymaga kilku warunków: – wolnego czasu, około 15 – 30 minut, w którym jesteśmy całkowicie sami i nie mamy żadnych pilnych spraw do załatwienia. Siadamy wygodnie w fotelu lub kładziemy się na kanapie i staramy się osiągnąć stan wewnętrznego rozluźnienia, relaksu, dekoncentracji. Jest to stan, w którym nasze mięśnie są rozluźnione i staramy się żadnej myśli nie poświęcać naszej uwagi, pozwalamy na „wałęsanie się” po świadomości różnym myślom i obrazom, aż staną się nikłe, ledwo zaznaczone.

czytaj dalej

Forma obrony przed lękiem – kontynuacja

Inną infantylną formą obrony przed lękiem jest forma określana przez Horney jako „narkotyzowanie lęku”. Narkotyzowanie lęku występuje w najprostszej postaci jako oszałamianie się alkoholem, a w bardziej subtelnych postaciach jako oszałamianie się zaspokojeniem jakiejś innej własnej potrzeby.

czytaj dalej

Przykłady stosowania racjonalno-emocyjnej terapii w codziennym życiu

Jak już wspomniałem, zwolennicy racjonalno-emocyjnej terapii stosują ją do rozładowania różnych problemów i trudności przystosowania. Wszędzie zasada ogólna jest ta sama: działa się na przekonania, myśli i filozofię życiową pacjenta. Jednak szczegóły tych działań różnią się w zależności od indywidualnego problemu.

czytaj dalej

Zwalczanie lęku metodą desentyzacji – kontynuacja

Szukając nowej metody redukcji lęku natrafił on na prace Jacobsona, w których ten propagował metodę relaksacji mięśni jako sposób na redukcję zachowań lękowych. Skojarzywszy pomysły Jacobsona ze swoimi obserwacjami nad zachowaniem się kotów i redukcją ich lęku pod wpływem jedzenia, Wolpe opracował podstawy metody redukcji lęku, w której redukuje się lęk u ludzi za pomocą wprowadzania ich organizmu w stan relaksu.

czytaj dalej