Podział urazów psychicznych

Praktyczne to rozróżnienie ułatwia również charakterystykę urazowych sytuacji psychicznych. Można jednak mieć wątpliwości czy rzeczywiście każda sytuacja, która powoduje przykrą emocję, ale o nieznacznym nasileniu (jak w okolicznościach: „trochę się boję tej rozmowy z szefem, bo wygląda na to, że ma zły dzień”) należy nazywać sytuacją trudną do zniesienia. Brzmi to groźnie, prawie jak „sytuacja krańcowa”. Na dobrą sprawę należałoby więc wyróżniać sytuacje emocjonalne dość trudne, trudne i bardzo trudne. Idąc jednak za prostą wskazówką Lewickiego można przyjąć, że każda sytuacja wywołująca przykre emocje jest trudna do zniesienia, pamiętając jednak, że stopień tej trudności jest bardzo różny. A teraz wracając do charakterystyki urazowych sytuacji psychicznych wypadnie powtórzyć, że każda z nich jest sytuacją trudną do zniesienia, co oczywiście nie oznacza prawdziwości implikacji odwrotnej, bowiem tylko niektóre sytuacje trudne emocjonalnie są urazami psychicznymi.

Sytuacje psychiczne urazowe różnią się pod względem ich struktury, podobnie jak ogół sytuacji trudnych. I tak niektóre urazy psychiczne są sytuacjami frustracyjnymi, gdyż charakteryzuje je przede wszystkim obecność przeszkody, różnego rodzaju, udaremniającej osiągnięcie celu. W stosunku do innych czynników psychotraumatycznych właściwsze jest określenie „konflikt” podkreślające niezgodność dążeń.

Omawiając w innym miejscu (1973, s. 113-114) urazy psychiczne trzymałem się następującego podziału: 1) silny bodziec sytuacyjny (jednorazowy ujemny bodziec psychiczny): 2) wielokrotne słabe bodźce sytuacyjne (długotrwałe oddziaływanie ujemnych bodźców psychicznych): 3) sytuacje konfliktowe: 4) sytuacje frustracyjne. Podział ten ułatwia charakterystykę określonej sytuacji urazowej, ale nie jest oparty na jednym kryterium i stąd budzi zastrzeżenia. Silny ujemny bodziec sytuacyjny, działający doraźnie, np. wiadomość dla okrążonego oddziału, że próba przebicia się nie ma już prawie żadnej szansy powodzenia, gdyż nieprzyjaciel wzmocnił jedyny słaby odcinek, jest zarazem sytuacją frustracyjną, a te zaliczono do grupy czwartej. Również na „wielokrotne słabe bodźce sytuacyjne” mogą składać się i sytuacje konfliktowe i sytuacje frustracyjne. Dlatego też wydaje się właściwsze nie tworzenie czterech grup na wzór przedstawionego podziału, lecz przyjęcie, że urazy psychiczne różnią się pod względem ich struktury (sytuacje frustracyjne i konfliktowe), pod względem nasilenia czynników psychotraumatycznych oraz pod względem czasu ich oddziaływania (doraźne, przewlekłe).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>