Posiadana wiedza a przesądy w życiu codziennym – kontynuacja

Zagadnienie tu poruszone, tj. roli magii w społeczeństwach pierwotnych, było przedmiotem wieloletnich, wnikliwych badań Bronisława Malinowskiego, twórcy głośnej szkoły analizy funkcjonalnej kultury („szkoły funkcjonalnej”), popularnej zwłaszcza w krajach ahglosaskich. Malinowski, opierając się głównie na materiałach własnych, zebranych w czasie kilkuletnich badań plemion melanezyjskich zamieszkujących Archipelag Trobriandz- ki oraz przyległe wyspy, wysunął oryginalną hipotezę. Zgodnie z nią człowiek pierwotny korzysta z doświadczenia i gromadzi wiedzę postępując pod tym względem podobnie jak cywilizowany człowiek współczesny. Dzieje się tak np., gdy Melanezyjczyk buduje łódź, żegluje za pomocą prymitywnego sprzętu, uprawia rośliny, łowi ryby, a nawet leczy niektóre choroby. Magia natomiast zjawia się wszędzie tam, gdzie zawodzą wiedza, doświadczenie i siły człowieka, a staje on przed faktem nieznanym lub groźnym. Człowiek ucieka się do magii wobec wydarzeń, których nie ogarnia jego wiedza i nad którymi nie jest w stanie panować. „Tubylcy – pisze Malinowski – …rozumieją doskonale, iż im większa rozpiętość rogu salingu tym większa stateczność, lecz tym mniejsza odporność na odkształcenia. Potrafią też jasno wytłumaczyć przyczyny, dla których muszą nadać temu rozstawieniu pewną tradycyjną szerokość, mierzoną w ułamkach długości wydrążenia. Ponadto potrafią wyjaśnić w prymitywnych, co prawda, lecz wyraźnie mechanicznych terminach, jak muszą się zachować w czasie nagłego silnego wiatru, dlaczego róg salingu zawsze musi być po stronie nawietrznej, dlaczego łodzie jednego typu mogą, a inne nie mogą płynąć pod wiatr… Lecz mimo tej systematycznej wiedzy metodycznie stosowanej wciąż jeszcze są zdani na łaskę potężnych i nieobliczalnych przypływów i odpływów, nagłych gwałtownych wiatrów w porze monsunu, i nieznanych raf. I tu właśnie wkracza magia – obrzędy sprawowane nad łodzią w czasie jej budowy oraz na początku i w czasie wyprawy… Jeżeli natomiast chodzi o sztukę wojenną, to tubylcy wiedzą, iż w tej dziedzinie siła, odwaga i zwinność odgrywa decydującą rolę. Jednak i tutaj stosują magię, a to celem opanowa-. nia takich elementów, jak przypadek i los”.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>