Posiadana wiedza a przesądy w życiu codziennym

Według rozpowszechnionego mniemania przesądy wiążą się z niedostatkiem wiedzy: ciemnota i zabobon idą w parze. Tego rodzaju stanowisko zajmuje szereg osób, ale w sposób szczególnie dobitny wyraża je T. Szaciło i jego też wypowiedź tu przytaczam: „Jest rzeczą oczywistą, że przesądy i zabobony nie dają się pogodzić z wiedzą naukową. Jakkolwiek jednak postęp nauki coraz skuteczniej wypiera ją na margines życia społecznego utrzymują się jeszcze w środowiskach hardziej zacofanych, do których zdobycze nauki nie docierają” (1967, s. 80) Przedstawiony tu pogląd, nadal popularny – a który, co staram się wykazać, jest niesłuszny, jako jednostronny i zbytnio upraszczający złożony problem – posiadał licznych zwolenników zwłaszcza w okresie Oświecenia. Poznanie świata, coraz to dokładniejsze i bardziej wszechstronne, ogólny rozwój nauki krzewienie oświaty, miały doprowadzić do zniknięcia zabobonu z życia człowieka. Pośrednie potwierdzenie tej tezy, tu krytykowanej, widziano tn.in. w doniosłej roli zabobonu w społeczeństwach pierwotnych, a więc tych, dla których świat zawierał szczególnie wiele tajemnic. Magia pozwalała na ich pozorne wyjaśnienie i zmniejszała poczucie zagrożenia wobec sił przyrody oraz wrogich działań innych- lucfei’ Również i obecnie niektóre społeczeństwa, mimo kontaktów z nauką i cywilizacją, wykazują uderzający udział magii w życiu Godziennym (por. § 3, w którym podano przykłady przesądów i praktyk magicznych rozpowszechnionych w dzisiejszych Włoszech) I tak np. w Ghanie, w 1955 roku, wprowadzono popraw- kę do prawa wyborczego stwierdzającą, że kto „…włada, wywołuje lub czyni jakikolwiek inny użytek z jakiegokolwiek fetysza albo czyni jakieś inne wywołania, albo twierdzi, iż może zadawać jakiekolwiek uroki i kojarzy lub wiąże jakikolwiek akt tego rodzaju z głosowaniem… będzie winien przestępstwa.”

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>