Powstawanie przesądów – dalszy opis

Zagadnienie po części krytycznego stosunku do przesądów, zaznaczającego się czasem już w dzieciństwie, poruszono w § 8. To, że człowiek dorosły i wykształcony ujawnia niekiedy elementy dziecięcego myślenia magicznego, zdaje się posiadać, obok innych, i następującą przyczynę. W dzieciństwie przesądy są często przyswajane w sposób niekrytyczny, jako „niewątpliwie słusz ne”. Wiąże się to z rolą autorytetu, od którego pochodzą, oraz z sugestywnością dzieci. Przesądy, które tak łatwo i dogłębnie uległy internalizacji, są nie tylko długo pamiętane, ale mogą przez lata nie podlegać dostatecznej rewizji. Człowiek nie zawsze podejmuje próbę ich rzeczowej oceny, omija je niejako, mimo krytycznego stosunku do poglądów innych ludzi i własnych przypuszczeń. W tych przypadkach przesądy pozostałe z dzieciństwa- zdają się trwać w oparciu o głębokie związki emocjonalne z osobami, od których zostały przejęte. Na przykład dziecko słyszało od rodziców, i to zarówno gdy zwracali się do niego, lub gdy rozmawiali z innymi osobami, że fotografie ludzi zmarłych zmieniają się. Są (wg tego mniemania) pozornie takie jak dawniej, ale twarz „co zwłaszcza człowiek bliski jest w stanie dostrzec”, traci świeżość i żywość wyrazu, spojrzenie przygasa: pozostaje droga pamiątka, ale wizerunek nie jest już taki jakim był przed-laty, za życia tej osoby. Analizując ten szczególny przesąd o zmienianiu się fotografii, należy uwzględnić i to, że fotografia osoby bliskiej nie jest dla patrzącego tylko kawałkiem papieru pokrytym siatką ciemnych i jasnych punktów: on widzi przed sobą osobę i żywi do niej pewne uczucie. Ten fakt, dla psychologa nieobojętny, nie świadczy oczywiście o tym, że patrzący sądzi, iż ma naprawdę przed sobą Bożenę, Zbigniewa, Władysława czy Annę, wie że patrzy na fotografię. Ten jednak emocjonalny stosunek do wizerunku nie sprzyja chłodnej: ocenie wyniesionego z dzieciństwa przesądu, który tu został omówiony przykładowo.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>