Powstawanie przesądów

Ujmując ściślej, tytuł ten powinien brzmieć nieco inaczej: „niektóre czynniki współdziałające w powstawaniu przesądów u ludzi wykształconych”. Do czynników tych należy m.in. magia dziecięca. Jak się zdaje, pewne sposoby myślenia i zachowania występujące w dzieciństwie, a wśród nich i te, które wykazują cechy zabobonu i magii, mogą ulec utrwaleniu. Utrzymują się one czasem mimo zyskanej przez człowieka wiedzy i zdolności krytycznego myślenia. Dzieje się tak mekiedy w stosunku do przesądów (lub raczej półprzesądów) charakterystycznych dla pewnych środowisk dzieci i młodzieży. Wspomniana na wstępie monografia łona i Peter Opie, bodaj jedyna w swoim rodzaju, zawiera omówienie charakterystycznych cech języka młodzieży szkolnej oraz wierzeń i działań przesądnych. Z bogatego zbioru podaję kilka przykładów. Czarny kot może być zwiastunem szczęścia, pod warunkiem jednak, że na jego widok wypowie się słowa: „czarny kocie przynieś mi szczęście”, lub pogłaszcze się go trzy razy od głowy do ogona i wówczas wypowie życzenie. Natomiast kot przebiegający drogę stanowi zły . omen, szczególnie jeżeli biegnie z lewej strony ku prawej. Skrzyżowanie palców (cross fingers), postępowanie bardzo rozpowszechnione, może zapobiec następstwom złej wróżby. I tak zaleca się stosowanie tego sposobu w przypadku, gdy człowiek znajdzie się pod mostem, po którym właśnie przejeżdża pociąg, bądź gdy zobaczy trumnę (zwłaszcza przez szybę) lub kobietę prowadzącą pojazd (!). Z kolei biedronka, znaleziona w drodze do szkoły, stanowi dobry znak, podobnie jak pająk, który głównie wróży pieniądze. „Pająk pieniędzy” („money spider”) tym pewniej przepowiada korzyści finansowe im wyraźniej jest czerwony, a nadto pod warunkiem, że człowiek nie zrobi mu krzywdy (op. cit., s. 214-219).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>