„Rodzic” jako element struktury osobowości

Na „Rodzica” w ujęciu Harrisa składają się w naszej osobowości te wszystkie nakazy i zakazy postępowania, te wszystkie postawy wobec ludzi i świata, te wszystkie sposoby zaspokajania potrzeb i sposoby wyrażania uczuć, te wszystkie strategie postępowania, które dziecko przejęło od swoich rodziców. Ponieważ większość nakazów i zakazów postępowania uczy się dziecko, kiedy jeszcze nie umie mówić, nie potrafi zdać sobie z nich sprawy, to nakazy te i zakazy działają w osobowości jako nakazujące i otamowujące „nieświadome siły”.

Ten cały system nakazów i zakazów obejmujących najrozmaitsze dziedziny życia jest często prawdziwym balastem, który upośledza działanie dorosłego człowieka. Duży procent tych nakazów i zakazów stanowi wartościowy zrąb etycznych i społecznych zachowań człowieka, ale przejmuje się też od rodziców wiele „reguł” postępowania, nastawień, uprzedzeń, które tworzą fałszywy obraz świata i ludzi. Dziecko przejmuje od swoich rodziców setki różnych nakazów i zakazów, które są dla niego JEDNAKOWO WAŻNE, mimo że niektóre z nich są wątpliwej wartości.

Jeśli uwzględnimy, pisze Harris, że zapis tych nakazów i zakazów dokonuje się nieustannie przez kilka pierwszych lat życia, „zrozumiemy, jak wielka ilość jest tych zakazów i nakazów składających się na naszego «Rodzica»: pamiętaj synu, gdziekolwiek będziesz, przekonasz się, że najlepszymi ludźmi są metodyści, nigdy nie kłam, płać swoje rachunki, ludzie będą cię sądzić według towarzystwa, jakiego się trzymasz, jesteś dobrym chłopcem, gdy zmywasz po sobie naczynia, nie ufaj nigdy mężczyźnie, nie ufaj nigdy kobiecie, marnotrawstwo jest grzechem pierworodnym, będziesz przeklęty, jeżeli zrobisz to, będziesz przeklęty, jeżeli nie zrobisz tamtego, nie ufaj nigdy «glinie», praca przynosi szczęście, nie kładź palca między drzwi, uczyń coś dla innych, jeśli chcesz, aby inni coś uczynili dla ciebie, podstaw nogę innym, zanim inni podstawią ją tobie” (Harris, 1979, s. 35).

Niektóre z takich lub podobnych nakazów i zakazów stosuje człowiek niejako automatycznie w swoim życiu, mimo że nie mają one żadnej wartości. W jakich zachowaniach przejawia się RODZIC w naszym codziennym życiu? Przede wszystkim wtedy, kiedy ulegamy uprzedzeniom, stosujemy się bezwzględnie do pewnych reguł, jesteśmy dla ludzi nietole- rancyjni, a przede wszystkim wtedy, kiedy przyjmujemy wobec ludzi POSTAWĘ OCENIAJĄCĄ I SĄDZĄCĄ (Harris, 1979, s. 33 – 38).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>