Słownik ważniejszych pojęć psychologicznych cz. II

CHARAKTER. Jest to według Robacka względnie trwała psychofizyczna dyspozycja do otamowywania instynktownych impulsów zgodnie z uznawanym zespołem reguł. Zwolennicy orientacji psychoanalitycznej, np. Blum, Fenichel, rozumieją przez charakter względnie stały sposób przystosowania lub kombinację sposobów przystosowania się EGO do nacisków zewnętrznego świata i wymagań SUPEREGO. Psychoanalitycy wyróżniają 4 odmiany charakterów: oralny, analny, falliczny, genitalny.

Eysemck ujmuje charakter jako względnie trwały i stały system świadomych dążeń, ujawniający się w zachowaniu konkretnej osoby. Psycholog radziecki Mierlin traktuje charakter jako organizację względnie zbiór takich cech osobowości, które występują jedynie w określonych typowych sytuacjach i warunkują indywidualny, specyficzny sposób realizowania określonych nastawień i postaw społecznych.

Remplein określa charakter jako ten aspekt osobowości człowieka, który wyraża się w preferowaniu określonych wartości i aktywnym do nich dążeniu pomimo występujących oporów i przeszkód.

FRUSTRACJA. Jest to w ujęciu Frączka i Kofty reakcja czy zespół reakcji wywołanych przeszkodą w kontynuowaniu jakiegoś ciągu czynności ukierunkowanych na zrealizowanie jakiegoś celu jednostki, np. wykonanie jakiegoś zadania, zaspokojenie potrzeby.

Jeżeli ma się na myśli bezpośrednie psychologiczne następstwa takiego przerwania ukierunkowanego na osiągnięcie jakiegoś celu działania jednostki, to mówi się o stanie frustracji. Charakterystyczne dla stanu frustracji jest uczucie rozczarowania, zawodu, rozdrażnienia, zniechęcenia.

Według Maiera nie każda przeszkoda w ukierunkowanej na osiągnięcie jakiegoś celu aktywności jednostki prowadzi do frustracji. Aby jednostka przeżywała frustrację, trzeba aby:

– znalazła się w sytuacji, w której nie może rozwiązać stojącego przed nią problemu,

– nie miała możliwości ucieczki lub wycofania się od rozwiązania tego problemu,

– miała silną motywację do atakowania problemu i podejmowania prób rozwiązania problemu,

– na skutek tych warunków jednostka zaczyna działać nieskutecznie, nieadekwatnie w stosunku do tego, co trzeba by robić.

Zdaniem Frączka głównymi następstwami reakcji czy stanów frustracji są charakterystyczne zachowania jednostki:

– 1. Agresja, której siła zależy z kolei od siły zablokowanej potrzeby czy popędu, wielkości blokady przeszkody, liczby kolejno doznanych frustracji.

– 2. Usztywnienie swego zachowania, ufiksowanie się na jakichś stereotypowych schematach reagowania.

– 3. Ujawnienie regresyjnych sposobów zachowania.

INTELIGENCJA I KOMPLEKS

Według Sterna – jedna z pierwszych definicji inteligencji – jest to zdolność przystosowywania się do nowych wymagań przez odpowiednie wykorzystanie środków myślenia. Spearman określa inteligencję jako ogólną zdolność do spostrzegania zależności i wyciągania wniosków.

Wechsler (autor znanych testów do badania inteligencji) ujmuje inteligencję jako globalną zdolność lub agregat zdolności jednostki do celowego działania, racjonalnego myślenia i do skutecznego rozwiązywania problemów, jakie stwarza środowisko.

Stoddard rozumie inteligencję jako zdolność do podejmowania działań, które charakteryzuje pewien stopień trudności, złożoności, abstrak- cyjności, takich, które trzeba wykonywać ekonomicznie, wykazywać w nich pomysłowość, energię, koncentrację, kontrolę emocji, umiejętność adaptacji.

KOMPLEKS. Przez wyrażenie kompleks rozumie się najczęściej jakiś zespół wyobrażeń i uczuć, z którego człowiek nie zdaje sobie sprawy, a który wywiera wpływ na jego zachowanie. (Bleuler)

Murray rozumie przez wyrażenie kompleks specyficzny zespół tendencji reagowania powstały w SPECYFICZNYCH sytuacjach rozwoju dziecka, determinujący w sposób nieświadomy dalszy rozwój człowieka. Kompleksy powstają u dziecka w sytuacjach trudnych, traumatycz- stko, co można powiedzieć o osobie, kiedy mówi,kię ,,Ja”, lub to, co nazywa się mniemaniem o sobie.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>