Stan wzmożonej aktywizacji (pobudzenia)

W toku dalszych wywodów odróżnienie tych dwóch postaci odporności zostanie uwzględnione, ale termin odporność psychiczna będzie obejmował obie jej formy. A zatem odporność psychiczna — to zdolność do zorganizowanego i adekwatnego funkcjonowania mimo podniecenia emocjonalnego, lub stosunkowo mała reaktywność emocjonalna na zagrożenie, przeszkody i inne czynniki właściwe sytuacjom trudnym. Druga część określenia łatwo może wieść do nieporozumień i wymaga dodatkowych wyjaśnień. Jego treść prowokuje bowiem do wysunięcia zarzutu, że ludzi niewrażliwych, którzy w sytuacjach wywołujących zwykle pobudzenie emocjonalne pozostają niewzruszeni, uważa się, niesłusznie, za odpornych psychicznie.

Tego jednak określenie nie sugeruje. Sytuacja trudna, zgodnie z przyjętą definicją, wyzwala stan wzmożonej aktywizacji (pobudzenia), tyle że różnego stopnia. Nie ma podstaw do dopatrywania się przejawów odporności psychicznej w związku z określoną sytuacją, jeżeli ta nie jest spostrzegana przez podmiot jako trudna, a więc zagrażająca, udaremniająca dążenia lub zakłócająca działanie. Nie jest odpornym psychicznie, lecz gruboskórnym ten, którego nie porusza troska rodziców ciężko chorego dziecka. Odporności psychicznej nie przejawia również doświadczony dentysta, który bez cienia wzruszenia przystępuje do wykonania drobnego zabiegu stomatologicznego. Natomiast — względnie mała wrażliwość emocjonalna na pewne sytuacje trudne może być przejawem odporności psychicznej, ale w przypadku innej relacji człowiek — sytuacja. I tak wydaje się w pełni uzasadnione uznanie za odpornego psychicznie człowieka (przynajmniej wobec sytuacji określonego rodzaju), który np. pokonując wytrwale tremę przed występowaniem publicznym i dobierając rozważnie trudności, obniżając zarazem nadmierne pragnienie sukcesu i godząc się na ewentualną porażkę, po długim okresie tego rodzaju korek- chu lub dezorganizacji działania, lecz zachowanie znamionuje nienaturalny spokój, z czym zbiega się trzeźwa ocena sytuacji i jakby zupełna pustka emocjonalna.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>