Typowe odmiany reakcji lękowych cz. II

Stanom lękowym towarzyszy stale napięcie mięśni i wzmożona czujność, stąd duże zużycie energii i zmęczenie ludzi cierpiących na przewlekłe stany lękowe (Chapman, 1973, s. 57-58).

Lęk, piszą autorzy radzieccy, Lebiedinskij i Miasiszczew, „może być spowodowany zwiększeniem napięcia współczulnego układu nerwowego bądź może to napięcie spowodować”. Przejawia się to w rozszerzeniu źrenic, w suchości jamy ustnej i gardła, zwężeniu naczyń obwodowych, przyśpieszeniu tętna, skąpym, lepkim i zimnym pocie („pot współczul- ny”). Będąc reakcją biernie obronną lęk w sferze ruchowej przejawia się nie tylko w pobudzeniu, ucieczce od obiektu wywołującego lęk, ale i w pojawiającym się przy większym nasileniu znieruchomieniu („odruch rzekomej śmierci”).

Rozróżniamy lęk bezprzedmiotowy i bezprzyczynowy lęk wywołany określonym uświadamianiem sobie jego przyczyny. W końcu lęk może istnieć wraz ze świadomością jego nieumotywowania lub nawet bezsensowności jako zjawisko natręctwa – jako fobia (Lebiedinskij, Miasiszczew, 1969, s. 226 – 227).

Psychologowie i lekarze amerykańscy zajmujący się problemami opanowania strachu w walce podają na podstawie badań żołnierzy uczestniczących w II wojnie światowej, że najczęstszymi objawami strachu, jaki przeżywają żołnierze w czasie walki, są:

– gwałtowne bicie serca,

– uczucie opadania żołądka,

– drżenie całego ciała,

– uczucie mdłości w żołądku,

– zimne poty,

– uczucie osłabienia i omdlenia,

– uczucie zesztywnienia,

– wymioty,

– samoczynna biegunka i samoczynne moczenie się.

Poza sytuacją walki częstym objawem lęku jest drżenie rąk i męczące sny (Studia… 1960, s. 250 – 252).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>