Typowy przebieg procesu desentyzacji prowadzonego przez terapeutę

Terapię tę zaczyna się, jak już wspomniano, od ustalenia z podopiecznym hierarchii scen lękowych, które wyzwalają reakcje lękowe i mają być przedmiotem psychoterapii. Podopieczny umie już wykonywać reakcje relaksacji. Umie reagować na głos terapeuty lub na swój własny głos i słowa lub wyobrażenia – reakcjami odprężenia mięśni własnego ciała.

Morris radzi zaczynać terapię od tych lęków, które są najbardziej przykre. Proces psychoterapii rozpoczyna się od wprowadzenia podopiecznego w stan relaksu. Podopieczny kładzie się na sofie lub siada wygodnie w fotelu. Terapeuta mówi:

,,Całe pańskie ciało jest ciężkie (…) wszystkie mięśnie są coraz bardziej i bardziej rozluźnione. Odprężone, rozluźnione są pańskie ramiona (…) ręce (…). Odprężone są mięśnie podbródka (…) język, odprężone są mięśnie oczu (…). Czuje Pan, jak staje się Pan coraz spokojniejszy, w miarę jak następuje odprężanie i rozluźnianie mięśni. Jest Pan zupełnie odprężony (…). Odpręża Pan każdą część swojej twarzy (…), która jest jeszcze trochę napięta (…) teraz odpręża Pan mięśnie karku (…) ramion (…) piersi (…). Odpręża Pan mięśnie pośladka, bioder, nóg, stóp (…) mięśnie są zupełnie odprężone. Czuje się Pan spokojny i pogodny”.

Teraz terapeuta prosi podopiecznego, aby podniósł do góry palec wskazujący prawej dłoni, kiedy osiągnie stan całkowitego odprężenia, psychicznego spokoju i rozluźnienia. Na ten sygnał terapeuta mówi, że będzie teraz prosił o wyobrażanie sobie kolejnych scen wywołujących lęki, zaczynając od sceny wywołującej lęki najsłabsze. Terapeuta prosi, aby podopieczny wyobrażał sobie każdą scenę jak najbardziej wyraziście, jak najżywiej, tak „jakby sam był na tym miejscu w tej chwili”, i aby POZOSTAWAŁ W STANIE RELAKSU, ODPRĘŻENIA.

Typowy przebieg procesu desentyzacji prowadzonego przez terapeutę cz. II

Z chwilą jednak, kiedy podczas wyobrażania sobie określonej sceny odczuje bodaj najlżejszy ślad lęku, np. jako napięcie mięśni, nóg, rąk lub jakiejkolwiek części ciała lub jako nieprzyjemne wrażenia w żołądku, bicie serca, przyśpieszenie oddechu – ma dać o tym znać terapeucie przez podniesienie do góry wskazującego palca prawej ręki.

Terapeuta prosi jeszcze raz o potwierdzenie, czy podopieczny jest w stanie odprężenia i relaksu. Jeżeli tak jest, prosi się go, aby wyobraził sobie jakąś miłą scenę, w czasie której przeżywa miłe uczucia i nie odczuwa wcale lęku. Przykład takiej sceny to np. leżenie w słońcu na wysokim brzegu morza, leżenie w łóżku i czytanie interesującej książki, wędrówka po nasłonecznionych łagodnych wzgórzach pokrytych zieloną trawą i drzewami.

Czas wyobrażania sobie takiej kontrolnej sceny powinien trwać około 15 sekund. Po kontrolnej scenie podopieczny przystępuje znowu do wyobrażania sobie pierwszej w hierarchii, tj. wywołującej najsłabszy lęk, sceny lękowej.

Oto przykład tego procesu u studenta, który pozbywa się lęku przed egzaminem. Scena kontrolna (15 sek.). Proszę przełamać teraz to wyobrażenie i skoncentrować się na odprężeniu. Odprężyć się. Proszę sobie wyobrazić (scena lękowa), że siedzi Pan wieczorem w domu i uczy się do egzaminu. Jest dokładnie miesiąc do egzaminu (5 sek. przerwy na wyobrażenie sobie tej sceny). Proszę przełamać teraz to wyobrażenie (przerwa 10 – 15 sek.). Teraz proszę znów wyobrazić sobie, jak Pan się uczy miesiąc przed egzaminem (…). Proszę przełamać to wyobrażenie (przerwa 10- 15 sek.). Proszę znów wyobrazić sobie tę samą scenę (przerwa 10-15 sek.). Proszę przełamać to wyobrażenie i myśleć o odprężeniu mięśni, rozluźnić się. Wyzwolić w sobie stan odprężenia i wewnętrznego spokoju (15 sek. przerwy). Teraz proszę sobie znów wyobrazić, jak się Pan uczy do egzaminu na miesiąc przed terminem (przerwa 5-10 sek.). Proszę przełamać to wyobrażenie, myśleć o odprężeniu mięśni, odprężyć się (15 sek. przerwy).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>