Umiejętność spojrzenia na siebie z dystansu

W rozdziale tym przedstawiłem kilkanaście różnych „rad” mających charakter autopsychoterapeutyczny, jakie można wyczytać w pismach filozofów z różnych epok. Nie jest to lista kompletna ani wyczerpująca. Każdy, kto zachęcony tymi wskazaniami sięgnie po oryginalną książkę jakiegoś filozofa zajmującego się problematyką życia psychicznego człowieka, znajdzie inne wskazania równie pożyteczne dla szeroko rozumianej własnej higieny psychicznej.

Większość rad tutaj zaprezentowanych weszło na stałe do wskazań higieny psychicznej, psychoterapii i pedagogiki. Tak np. rozwój nastawień tolerancyjnych, optymizm wobec życia i ludzi, nieuleganie tyranii ludzkiej opinii zalecają różni autorzy koncepcji dojrzałych, dobrze przystosowanych osobowości, np. Maslow i Mittelł- man, Allport, Laughlin.

Umiejętność spojrzenia na siebie z dystansu,, ograniczanie własnych roszczeń i pretensji, uproszczenie życia, liczenie się z teraźniejszością – to wskazania, jakich radzą się trzymać Jacobson, Maltz, Harris przy uprawianiu proponowanych przez nich form psychoterapii.

Rada, aby rozmawiać ze sobą, prowadzić wewnętrzny dialog, weszła na trwałe do różnych systemów psychoterapeutycznych. Znajdujemy ją np. u Ellisa, Harrisa, Kanfera. Rada, aby godzić się z nieuniknionym, znalazła swój wyraz w jednej z technik wałki z lękiem, w technice tak zwanej paradoksalnej intencji Frankla.

Czytelnik, który przeczytał ten rozdział, zorientował się zapewne, że przeważają tu rady filozofów o orientacji stoicko-sceptycznej. Wydaje mi się, że człowiek współczesny ciągle poganiany, aby coraz więcej mieć, gromadzić, nabywać i znaczyć, powinien mieć jakąś przeciwwagę w tych naciskach. Filozofia o orientacji stoicko-sceptycznej stanowi taką przeciwwagę i uczy, że ważne jest przede wszystkim „BYĆ”, a dopiero później „MIEĆ”. Filozofia ta pomaga zmniejszać nasze pretensje wobec świata i ludzi oraz znosić niepowodzenia, frustracje i wyrzeczenia, które są udziałem każdego człowieka.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>