Urazy psychiczne prowadzą do różnych następstw

Przed ich wy mienieniem nasuwa się uwaga w stosunku do definicji urazu psychicznego, czasem spotykanej, według której jest on nie silnym stressorem psychicznym czy psychiczną sytuacją urazową, lecz zaburzeniem stanu psychicznego. I tak uraz psychiczny bywa określany jako „zaburzenia psychiczne reaktywne powstałe pod wpływem ujemnych bodźców psychicznych” (J. Jaroszyński, 1965). Takie rozumienie urazu psychicznego nie da się pogodzić z koncepcją sytuacji trudnych przyjętą w tej pracy. Z koncepcją, w myśl której uraz psychiczny bywa przyczyną zaburzeń stanu psychicznego.

Rodzaj reakcji na uraz psychiczny uzależniony jest od jego właściwości i od, mówiąc najogólniej, odporności psychicznej człowieka. Człowiek zdrowy, odporny, reaguje zwykle na uraz psychiczny przejściowym obniżeniem nastroju i aktywności. Jest to odczyn fizjologiczny, dostosowany do siły działającego bodźca, a zarazem najczęstsza reakcja na sytuację urazową. To, że reakcja na uraz psychiczny jest dostosowana do siły czynników psychotraumatycznych, nie znaczy jednak, że jest to zawsze reakcja płytka. Rozpacz po stracie osoby najbliższej bywa reakcją adekwatną, a sama jej znaczna głębokość nie uzasadnia jeszcze widzenia w silnym przygnębieniu patologii, takie obawy mógłby już raczej obudzić nikły odczyn emocjonalny.

Urazy psychiczne odgrywają również istotną rolę w powstawaniu nerwic, które jednak nie występują tak często jak się powszechnie sądzi (por. rozdz. XVII) oraz – w powstawaniu chorób psychosomatycznych. Zalicza się do nich chorobę wrzodową, chorobę nadciśnieniową, astmę oskrzelową, zapalenie wrzodzie ją- ce jelita grubego i inne. Nawiasem mówiąc nie trzeba zbytnio brać sobie do serca samej nazwy „choroby psychosomatyczne”, mimo że ludzie lubią się wzajem nią straszyć. Na dobrą sprawę każda choroba somatyczna, a więc cielesna, ma w swojej historii i przebiegu czynnik psychiczny, bo i człowiek jest całością somatopsychiczną. A zdanie: omnes morbi sunt in sensu latiori morbi nenosae, jest stwierdzeniem faktu, ale nie tytułem do niepokoju.

W odróżnieniu od fizjologicznej reakcji na uraz psychiczny nerwica jest wyrazem reakcji nadmiernej, przejawem zaburzeń ilościowych w stosunku do siły czynników psychotraumatycznych. Inaczej w psychozach reaktywnych. W przypadku tych ostatnich pojawiają się jakościowe zaburzenia stanu psychicznego, np. w postaci urojeń, pozornego otępienia i in. Zachowanie chorego staje się trudne do zrozumienia, nawet jeżeli dobrze są znane zewnętrzne elementy sytuacji urazowej. Te jednak zagadnienia należą już nie do „psychopatologii życia codziennego”, lecz do psychiatrii klinicznej. A szczególne formy reakcji na urazowe sytuacje trudne, tj. reakcje pozytywne, omówiono osobno w rozdz. XV.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>