Zjawiska anankastycznych

Wyraźniej jeszcze sprzęgają się śladowe natręctwa myślowe i obawy o cechach fobii w przypadku przymusu sprawdzania czy niedawno zakończona czynność została wykonana dobrze: czy żelazko na pewno zostało wyłączone: czy okno, zamykane przed wyjściem z domu, istotnie zamknięto: czy list wrzucony do skrzynki zaadresowany był dobrze a może, w zamyśleniu, w ogóle nie napisano adresu…

Czasem wątpliwość odnosi się nie do czynności wykonywanej, lecz zamierzonej: „Miałem zażyć lek i już go przygotowałem, a potem przez chwilę byłem zajęty czymś innym. Nie wiem już teraz czy go zażyłem czy tylko miałem to zrobić”. Taka wątpliwość może być udziałem każdego, ale rys anankastyczny polega tu na przeżywaniu przykrej niepewności i rozważaniu po kilka- kroć „jak to prawdopodobnie było”.

Do zjawisk anankastycznych u ludzi zdrowych należą też czynności typu kompulsyjnego ograniczone do pewnych zakresów działania, co znajduje np. wyraz w dążeniu do utrzymania porządku, zwykle bardzo indywidualnie rozumianego, pośród określonych przedmiotów. Bywają nimi niektóre przedmioty codziennego użytku, narzędzia pracy, własne biurko, ogródek itd. Tego rodzaju tendencja, która ujawnia się z różną wyrazistością nawet u tej samej osoby, prowadzi do charakterystycznych sytuacji. Człowiek mianowicie w- pełni zdaje sobie sprawę, że musi wykonać pilną pracę, że trzeba wszystko rzucać i brać się do roboty, a jednak rozpoczyna działanie od zrobienia „nieodzownego” porządku. „To nie bardzo mądre, ale jak mam te rzeczy na swoim miejscu to łatwiej mi pracować”.

Trafny opis „dziwactwa” o cechach natręctwa pozostawił Gu- stav Wied w „Złośliwości wcielonej” kreśląc żartobliwy portret celnika Knagstedta. zbieracza przecinków, który ..specjalizował się” w dziełach pisarzy duńskich. Knagstedt ustalił, że „Rybacy” Ewalda zawierają 27 335 przecinków, a „Śmierć Baldersa”, tegoż autora, 45 860 itd. itd. Ten osobliwy kolekcjoner nie zadowalał się liczeniem jednorazowym. Liczył zawsze co najmniej dwa razy, drugi raz od końca, przeżywając dręczący niepokój czy suma zgodzi się…

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>